Previous Page  9 / 32 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 9 / 32 Next Page
Page Background

ME R K S T E N E N

Conferent ie Apostolat Mi l i tai re Internat ional in Rome:

Wij spraken in een militaire context en stelden

vast dat de wereld een gevaarlijke plaats is en

altijd geweest is. Christenen moeten in deze

wereld het gevaar moedig tegemoet treden met

Christus aan onze zijde en gesterkt door de

Heilige Geest. Om de vrede te bewerkstelligen,

tegen alle verdrukking in en juist wanneer alle

hoop vervlogen lijkt. De conferentie werd

gehouden in de

Circolo Ufficiale “Pio IX”

barracks. Aan de voorkant hingen twee marme-

ren platen waarop beschreven stond wanneer

het oorspronkelijke gebouw in gebruik was

genomen. Het stamde uit 1864 en de opdracht

voor de bouw kwam van Franciscus Xaverius

De Merode, een Belgische edelman, priester en

in die jaren Minister van Oorlog van de Kerkelijke

Staat. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt.

Nederland grootste leverancier

zouaven

Tussen 1861 en 1871 was de toenmalige

Kerkelijke Staat in een hevige strijd gewikkeld

met de legers van koning Victor Emanuel II en

generaal Garibaldi van Italië, die het gebied bij

het zojuist gevormde Italië wilden inlijven en van

Rome de hoofdstad wilden maken. De Paus

kreeg steun uit Frankrijk dat een legermacht

stuurde. Om dit leger te versterken werden

jonge katholieke mannen opgeroepen om dienst

te nemen in het leger van de Paus. Aan deze

oproep werd wereldwijd gehoor gegeven door

mannen uit vooral Nederland, België en

Frankrijk, maar ook uit Canada, Engeland, Ierland

en zelfs Rusland.

In tien jaar tijds vertrokken 3181 Nederlandse

vrijwilligers naar de Italiaanse slagvelden;

verreweg het grootste aandeel. Na rekrutering

en een korte training vertrokken ze per trein

vanuit Oudenbosch via Parijs naar Marseille en

vandaar reisden ze per boot naar Rome. In

Oudenbosch wordt vandaag aan de dag hun

verhaal verteld in het Nederlands Zouavenmu-

seum. Zouaven, zo werden onze jongens in het

vreemdelingenlegioen van de Paus genoemd,

naar een Noord-Afrikaanse Berberstam. De 19

e

eeuw was een zeer gewelddadige eeuw. Ik zal

er niet te veel over uitweiden. De conflicten

echter leidden niet tot enorme aantallen

burgerslachtoffers en vluchtelingenstromen

maar tot soevereiniteitsoverdracht en natievor-

ming. De grote conflicten in de 20

e

eeuw waren

vooral oorlogen tussen natiestaten met

burgerslachtoffers en ontheemden tot gevolg.

Hedendaagse conflicten lijken vooral gericht op

het veroorzaken van vluchtelingenstromen

teneinde chaos te creëren.

Humanitaire waarden

Ons gehoor luisterde naar verschillende

sprekers over onderwerpen die aan het thema

relateerden. Dit jaar zochten we naar onze

gezamenlijke katholieke en christelijke wortels;

naar richtlijnen op basis van onze overtuiging en

geloof, voor militairen die werken aan vrede en

veiligheid, thuis en op uitzending. We denken ze

te vinden in humanitaire waarden waarvan de

belangrijkste is de eerbied voor het menselijk

leven. De belangrijkste en uiterste taak van het

beroep van militair is het zaaien van dood en

verwoesting door het toepassen van legitiem

proportioneel geweld. De juistheid van vernieti-

ging van infrastructuur en bezetting van

territorium, in opdracht van de politiek, vraagt

om deze humanitaire waarden. Zonder de

juistheid wordt het nemen van een leven

moord. Vice-admiraal Matthieu Borsboom b.d.,

nam tijdens de conferentie de voorzittershamer

over van generaal Norbert Sinn b.d.. De zorg

voor de ziel van militairen blijft de komende drie

jaar aandachtpunt van AMI onder het Neder-

landse voorzitterschap.

Staatsburgerschap ontnomen

Nog even terug naar de zouaven. In Rome

aangekomen werden ze onder andere gelegerd

in de “Pio IX” kazerne, vlak bij de Porta Pia,

waar ze nog een training van 8 weken kregen.

Ze hadden minder te vrezen van de Italiaanse

tegenstanders als wel voor de hygiënische

omstandigheden. Deze eisten een hoge tol.

Door de Frans-Duitse Oorlog van 1870 trok het

Franse contingent zich terug uit de Kerkelijke

Staat en op 20 september 1871 braken de

Italianen door de Porta Pia. De dag na de inname

van Rome kregen de Pauselijke Zouaven vrije

aftocht. In Nederland werd de mannen door de

overheid het staatsburgerschap afgenomen,

met als argument dat ze in vreemde krijgsdienst

waren geweest. In de dorpen van hun herkomst

werden ze als helden onthaald en kregen het

eerbetoon dat hen toekwam. In 1947 kregen

allen postuum het Nederlanderschap terug. De

laatste zouaaf, Petrus Verbeek, overleed op 30

september 1946, 95 jaar oud.

Thom van der Woude

Aalmoezenier

Zoektocht naar onze gezamenlijke

katholieke en christelijke wortels

Aan de conferentie van het

Apostolat Militaire International

in Rome werd dit jaar

deelgenomen door 13 delegaties uit landen en van volken die elkaar op een of andere

wijze in de afgelopen eeuw naar het leven hebben gestaan op het slagveld. Deze ver-

schillen verbleken bij wat ons bindt: we zijn eerst christen, katholiek en ook militair.

9